Kees Schoonenbeek

* = easy
** = medium
*** = difficult

1983
'Tristropha' ***
Molenaar
10 minutes 

1983
'Sonatina'
* Haske Publications
(5 voices variable)
7 minutes

1984
Bewerking gezang 397 **
NFCM
4 minutes

1984
'Ouverture' *
  Haske Publications
5 minutes

1984
'The Spell of Dance' **(*)
Canzona Music
10 minutes

'The Spell of Dance' (de betovering/bekoring van de dans) is geen dansmuziek bij uitstek in die zin dat de drie delen gecomponeerd zouden zijn in een bepaalde dansvorm. Wat echter als een rode draad door de compositie loopt is de fascinatie van de componist door ritme, ostinate beweging, de "drive" die aanleiding zou kunnen zijn tot dans, mee bewegen op de muziekstroom. In het 1e deel zijn het vooral "jazzy" syncopen die de muziek een swingend karakter verlenen. Het 2e deel vormt hiermee een scherp contrast. Een plechtstatig tempo, uitwaaierende en inkrimpende melodische lijnen verlenen dit deel het karakter van een rituele dans waaraan de vele maatwisselingen iets ongrijpbaars geven. De harmonie wordt voor een groot deel bepaald door mengklanken (het gelijktijdig laten klinken van verschillende "klassieke" drie- en vierklanken waaruit op die manier nieuwe akkoorden ontstaan). Het laatste deel bestaat voor het grootste gedeelte uit een stampende kwartnoot-beweging, te spelen in een marstempo. De melodievorming is elementair en blijft ondergeschikt aan de beweging,
'The Spell of Dance'.

1985
'Concertino' **
Haske Publications
(trumpet/cornet/bugle and wind-orchestra)
10 minutes

1985
'Blues, promenade and happy tune' * Haske Publications
7 minutes

1986
'Aubade' **
Haske Publications
(piano, clarinet and wind-orchestra)
14 minutes

De voorloper van het soloconcert is het 'Concerto Grosso', een compositie voor een groepje solisten ('Concertino') en orkest ('Ripieno'). Bekende componisten van dit genre zijn ondermeer Corelli en Handel. 'Aubade' sluit aan bij de traditie van dit Concerto Grosso, in die zin dat de solistenrol gedeeld wordt door piano en klarinet. Het was een uitdaging om een werk te schrijven waarin zowel twee solisten als een orkest aan hun trekken komen en ik kan de luisteraar verzekeren dat dit geen eenvoudige opgave was. Je voelt je als een voorzitter van een belangrijke vergadering waar tegengestelde belangen op tafel komen waarna iedereen uiteindelijk toch tevreden naar huis gaat. De structuur van het werk volgt de klassieke driedeligheid, snel-langzaam-snel. Het langzame deel biedt ruimte voor bezinning en expressie, het laatste deel is luchtig en speels terwijl het eerste deel meer laveert tussen deze karakteristieken.

Aubade is ook bewerkt voor altsax i.p.v. klarinet.

1986
'Bal masqué' ** Haske Publications
10 minutes

'Bal Masqué' is eigenlijk balletmuziek zonder dansers. Er wordt een beroep gedaan op de luisteraar om zijn of haar fantasie de vrije loop te laten en het volgende voor te stellen:

het décor is een 18e eeuwse danszaal waar een gekostumeerd en gemaskerd gezelschap aanwezig is. Gezien de toendertijd gebruikelijkeuitmonstering valt er waarschijnlijk iets te vieren.

deel I 'Ouverture', een algemene sfeerschildering. Er wordt gedanst, gepraat, gegeten en gedronken.

deel II 'Sarabande', een verliefd paar dat eigenlijk niet zo¹n behoefte heeft aan verder gezelschap voert een 'pas de deux' uit. De muziek klinkt teder en introvert.

deel III 'Menuet Grotesque', het hele gezelschap stort zich in de toendertijd populaire gezelschapsdans. De anders zo gracieuse dans krijgt een wat ruwere behandeling, immers niet iedereen danst even goed en ook de genuttigde consumpties doen hun invloed gelden.

deel IV 'Gavotte', eind goed, al goed. Men heeft zijn masker afgelegd en kijkt terug op een geslaagd feest. Het paar uit deel 2 is inmiddels verdwenen, enkele figuren uit deel III zijn zo verstandig een koets te bellen

1986
'Aria e danza' **
Haske Publications
8 minutes

1987
'Canzona per organo e orchestra a fiato' ** Haske Publications
12 minutes

De benamimg 'Canzona' of 'Canzone' betreft vaak een compositie voor twee groepen blaasinstrumenten. Dit is bij dit werk ook van toepassing, de ene groep is het orkest, de andere rol wordt vervuld door het orgel dat door zijn aard ook beschouwd kan worden als een soort blaasinstrument. Het orgel is verder in dit werk de solist hetgeen betekent dat dit instrument vaak op de voorgrond treedt waarbij het orkest een begeleidende funktie heeft. Deze rolverdeling wordt echter regelmatig doorbroken door het orkest ook alleen te laten spelen of in dialoog met de solist. 'Canzona....' is een driedelig werk in de klassieke opeenvolging snel-langzaam-snel. Het langzame deel is een reeks variaties op het beroemde thema uit de Barok-tijd: "La Folia" (van onbekende herkomst) dat diverse componisten heeft geinspireerd tot het schrijven van variaties. Verder spreekt deze compositie voor zichzelf. Het is een speel- en luisterstuk met als enige pretentie dat het met plezier gespeeld en beluisterd wordt.

1987
'
Twilight serenade' ** Haske Publications
(euphonium solo and wind-orchestra)
9 minutes

1987
'Still going strong'
** HaFaBra Music
march, dedicated to JP Laro


1993'Starlight-concerto' * Haske Publication1993

1988
'
Fantasia super l'homme armé' **  Haske Publications
10 minutes

'Fantasia super L'Homme Armé' voor harmonieorkest is gebaseerd op het middeleeuwse volkslied 'L'Homme Armé'. De oorsprong van deze melodie is niet bekend maar een feit is dat dit lied in de 15e- en 16e eeuw een grote bekendheid genoot, men zou kunnen spreken van een middeleeuwse 'evergreen'. Dit blijkt uit het feit dat diverse componisten de melodie als Cantus Firmus (onveranderlijk gezang) in hun composities gebruikten. Bekende voorbeelden zijn: Dufay, Ockeghem en Desprez. Om de een of andere reden intrigeerde deze melodie waarbij aangetekend moet worden dat het lied vele mogelijkheden tot canonisch gebruik bevat en daar hield men in die tijd (15e-, 16e eeuw) erg van. In deze compositie wordt de melodie vooral gebruikt als Cantus Firmus. Daarnaast is "Fantasia..." een sfeervol en ook suggestief werk vol symbolen en aanduidingen. "L'Homme Armé" (de soldaat !) is een symbool voor oorlog maar ook voor avontuur (in die tijd kende men rondzwervende huurlingen, bereid voor iedereen te vechten die betaalde). Een ander symbool is in het middendeel (largo) de Gregoriaanse melodie "Victimae paschali laudes". Symbool voor kerk, religie, beschouwing, verheven boven het aardse gewoel, misschien vrede. Maar ook in dit deel klinkt "L'Homme Armé" als Cantus Firmus, een dreiging die in het volgende deel (Alegro energico) bevestigd wordt. Aanvankelijk is in dit deel de melodie niet duidelijk waarneembaar maar puzzelaars kunnen ontdekken dat bepaalde intervallen uit het lied gebruikt worden om een climax op te bouwen. Deze opbouw suggereert het optrekken van twee legers die elkaar uiteindelijk treffen (tumultuoso). Dit loopt uit op een laatste brede expositie van het hoofdthema in het koper omlijst door dansante motieven in het hout. Het slot grijpt terug naar vrediger momenten in deze compositie, misschien om aan te geven dat de vrede zal overwinnen, misschien om aan te geven dat de geschiedenis van de mensheid een voortdurende strijd is tussen oorlog en vrede, vrede en oorlog, goed en kwaad.

1989
'Pastoral Promenade' ** HaFaBra Music
3 minutes

1989
'Suite Concertante' ** Canzona Music
(bastuba or piano and wind-orchestra)
11 minutes

1989
'King Arthur' *
Haske Publications
(10 voices variable)
10 minutes

1990
'Vivat Mozart' *
Haske Publications
(5 voices variable)
6 minutes

1990
'Drive and Motion'
*** Haske Publications
6 minutes

'Drive and Motion' is een uiterst dynamisch werk voor een bedreven harmonieorkest. Karakter en tijdsduur geven het werk de allure van een brillante ouverture. De vorm is gebaseerd op de z.g. Sonatevorm, een constructie die uitgaat van twee contrasterende thema's. De traditie dat het tweede thema vaak meer lyrisch is wordt in dit werk voortgezet hetgeen echter geen gevolgen mag hebben voor het tempo. Dat blijft de gehele compositie constant. De z.g. doorwerking, eigenlijk het hart van de Sonatevorm, is voornamelijk afgeleid van het 1e thema waarbij vooral is doorgegaan op het karakter van dit thema. De maatwisselingen zijn bedoeld als 'rimpelingen' in de ritmische stroom waardoor de titel recht wordt gedaan.

1991
'The Earl of Salisbury' **
Canzona Music
8 minutes

1991
'Everhard Winters-marche' **
 HaFaBra Music

1991
'Three different Moods' **
HaFaBra Music
11 minutes


Drie verschillende stemmingen, gemoedstoestanden, als onderwerp van een compositie. De muziek vertelt geen verhaal maar tracht algemene gevoelens uit te drukken waaraan iedereen wel eens onderhevig is.

deel I 'Serious', ernstig maar zonder somberheid. Een stemmig, gedegen deel. Gelijkmatig, zonder uitbarstingen, evenwichtig. In het midden een zogenaamde Passacaglia, een aantal variaties boven een bepaald thema dat sreeds herhaald wordt, met name in de Barok-tijd een degelijke compositie-vorm.

deel II 'Weep-Smile', a.h.w. links en rechts van normaal, verdriet-vreugde. De klassieke tegenstelling mineur-majeur leent zich uitstekend om deze, voor iedereen herkenbare, gevoelens uit te beelden (mineur weep, majeur smile).

deel III 'Relaxed', als we alles achter de rug hebben is dit de beste houding. Een melodie om mee te fluiten, ritmes die de spieren ontspannen, een rustpunt maar dan zonder sloomheid.

1991
'Old folksongs from Holland' **
HaFaBra Music
12 minutes

1991
'United' *
Haske Publications
5 minutes

'United' is gecomponeerd voor een 'play in' die gewijd is aan de een- wording van Europa in 1992. Gevraagd was dit thema zo mogelijk muzikaal te vertalen. Voor de hand ligt gebruik te maken van de alom bekende melodie "Alle Menschen werden Brüder" maar uiteindelijk koos ik voor een andere oplossing hoewel een fragment van deze melodie even opduikt aan het slot. De, zij het gedeeltelijke, eenwording van Europa betekent dat autonome landen met eigen taal en karakter opgaan in een harmonieus geheel. Dit heb ik gesymboliseerd door een drietal melodieën, ieder met een eigen karakter, die afzonderlijk geexposeerd worden maar daarna ook tegelijkertijd een harmonieuze eenheid vormen. Het getal 'drie' is willekeurig gekozen hoewel misschien het engelse gezegde 'two is a couple, three is a crowd' op de achtergrond meespeelt.

1984/1991
'Concerto for piano and wind-orchestra' **
Canzona Music
15 minutes

'Starlight Concerto' voor trombone en blaasorkest is een vervolg op 'Twilight Serenade' voor euphonium en blaasorkest. In laatst genoemde werk overheerst echter melancholie terwijl in 'Starlight Concerto', naast vergelijkbare stemmingen, optimisme en vitaliteit uiteindelijk de boventoon voeren. De titels van beide werken zijn associatief bedoeld en de goede verstaander zal een en ander met elkaar kunnen verbinden.

Het 1e deel van 'Starlight Concerto' begint met een ernstig, gedecideerd thema, enigzins slavisch van karakter. Dit wordt afgewisseld met een lyrisch, kontrasterend 2e thema waarmee de verschillende karakters van dit deel geëxposeerd zijn. Het 1e thema zal uiteindelijk de toon zetten waarna het 2e deel het domein wordt van de lyriek. Dit deel grijpt hiermee terug op 'Twilight Serenade', hetzelfde idioom, vergelijkbare melodielijnen.

Het 3e deel is vitaal en dynamisch, de term 'flonkerend' is wellicht op zijn plaats en als zodanig een waardige afronding van
'Starlight Concerto'.

(trombone and wind-orchestra)
12 minutes

1987/1992
'Display' ***
Canzona Music
13 minutes

'Starlight-concerto' **



 

1993

'Music for fun' * Haske Publications
6 minutes


1994
'Tableaux Symfoniques' **(*)
Bronsheim Music
20 minutes

deel I 'Danse Finale'

"De Witte juffer van Montferland"   
Elke avond kan men bij de berg van Montferland de witte juffer zien zweven in haar blinkende kledij. Zij deed niemand kwaad, maar dan moest men haar ook rustig haar gang laten gaan. Men moest haar niet te na komen, want dan was men nog niet gelukkig. Dit heeft een voerman uit Beek ondervonden, die op een avond te lang in de herberg gezeten had. 't Middernachtelijk uur was al dichtbij, toen hij eindelijk opstond om naar zijn huis te gaan. De kastelein waarschuwde hem, hij zou daar liever de nacht overblijven; men was toch nooit zeker, of de Witte Juffer geen kwaad zou doen. En nu kwam het ongeluk. Met zijn dronken kop wist de man niet goed meer, wat hij zei. En wát hij zei, was dan ook erg genoeg: - Ik dans met dat witte juffertje, als zij straks bij mij komt op de weg. Zo ging hij zorgeloos de nacht in. En.... daar was de Witte Juffer al, zij zweefde recht op hem toe, pakte hem beet en draaide met hem rond, dat hij er van duizelde. En dat al maar door, zonder einde, hoe vermoeid hij ook was. Steeds wilder werd de dans, steeds angstiger werd de man. De Witte Vrouw kende geen genade. Zij hield vol tot de lichte morgen.
Toen vond men de voerman dood op de weg.

 deel II 'Culpabilité et Pénitence'

'Het Solse Gat' 
Midden in de Puttense bossen, bij Drie, ligt het Solse Gat, een grote kuil tussen de heuvels. Daar heeft eens een groot klooster gestaan, door grachten omgeven. Maar het was een boos klooster; de monniken hadden een leven van overdaad en weelde; zij waren aan de Duivel overgegeven. Men las er de zwarte mis, waar alle heksen en spoken van de Veluwe aan deelnamen. En de monniken vierden dan feest met wijn en gebraad; daar zorgde de Duivel wel voor. Er werd gedanst en gezongen, gevloekt en getierd, tot de zon weer oprees in het Oosten. De hele nacht door waren de vensters hel verlicht. En dat heeft geduurd, tot in een stormachtige kerstnacht het hele klooster verzonken is. De aarde had zich over zoveel boosheid eindelijk geopend en gesloten. Maar om middernacht hoort men bij stil weer daar nog klokken luiden, schorre gebarsten klokken. Dat is voor wie goed horen kan. En voor wie goed zien kan, is er nog meer. In de donkere nacht wandelen daar de geesten van de monniken, klagend, in een lange, sombere rij. Ze lopen aldoor rondom het Solse gat, daar in de diepte. En uit het water stijgt een blauwe wasem op. Daar zweven ze, zweven ze; daar komen ze aan, daar gaan ze weer. En dat moeten ze doen, elke nacht opnieuw, tot het weer daglicht wordt. Zodra de zon schijnt , is het alsof er niets is voorgevallen. Alles is er rustig in dit mooie Veluwse landschap. Men zou er haast aan twijfelen, dat even te voren de schimmen verdwenen zijn in het water midden in de kuil van 't Solse Gat.

deel III 'Le Combat et la Victoire'

'Gelre' 
Waar nu het stadje Gelder ligt, huisde in oude tijd een vreselijke draak, die wijd en zijd grote verwoestingen aanrichtte en die mensen en vee verslond. Niemand waagde het, dit monster te bekampen, totdat eindelijk de heer van Pont zich vermandde. Het ondier had zijn hol onder een mispelboom. Niemand had ooit die plek durven naderen, maar nu zocht de dappere ridder het monster op in zijn eigen hol. Een zwaar gevecht op leven en dood ving aan. Fel weerde zich de draak. Uit zijn bek en uit zijn ogen sproeiden vlammen; zijn ijselijk geschreeuw vulde de lucht; Gelre! Gelre! brulde hij. Maar ook dit joeg de jonge strijder geen vrees aan. Stout en boud viel hij de draak aan; hoe vreselijk ook deze strijd was, hij hield onversaagd vol en hij overwon. Op de plaats van dit geweldige vechten liet de Heer Van Pont nu een burcht bouwen en de landslieden, bevrijd van het gruwelijke ondier, dienden hem gaarne als hun heer. Onder zijn nakomelingen breidde het gebied zich uit, en dat nieuwe gebied is het tegenwoordige Gelderland, dat nog altijd de oude naam met ere draagt.

Drie enerverende verhalen , sagen, legenden, met beelden die zich ook muzikaal laten vertalen. De muziek volgt de verhalen op de voet.

Deel I: de sfeer van het landschap, mooi maar ook geheimzinnig vol onbestemde verwachting. Dan de stoere voerman met zijn grote mond waarna een ijle, walsachtige melodie klinkt die opzweept, niet meer los laat. Wat blijft is de sfeer van het begin.

Deel II: ook eerst weer de sfeer van de omgeving, de voorname schoonheid van de natuur. Geleidelijk aan wordt dit verdrongen door het feestgedruis van de verdorven monniken. De ontheiliging van de kerstnacht wordt gesymboliseerd door een ordinaire bewerking van "In Dulci Jubilo", het fraaie klassieke kerstlied. Dit gaat dan ook niet goed en men hoort het orkest bijna letterlijk in de grond zinken. Hierna een spookachtige sfeer, de klok slaat twaalf, het gregoriaanse "Dies Irae" weerklinkt als een klaagzang, een bestaan zonder hoop en verwachting. Maar de zon komt weer op en hult het landschap in een gouden glans.

Deel III: het gebrul van de draak zet de toon, dissonant, uitdagend. Maar dan een mars, eerst zacht, dan geleidelijk uitgroeiend tot een vitaal krijgslied, de strijd kan beginnen. De muziek wordt turbulent en verbeeldt de strijd tussen mens en monster die uiteindelijk beslist wordt in voordeel van de eerste. De overwinning wordt bezongen, niets kan meer een toekomst vol hoop en verwachting in de weg staan. Verhalen vol symboliek over goed en kwaad, niet altijd even vrolijk maar gelukkig verheven boven de realiteit, hoewel ?

1994
'Sunrise concerto' **
Bronsheim Music
(horn and wind-orchestra)
11 minutes

1994
'Concerto for marimba and wind-ensemble'  **(*)
Bronsheim Music
14 minutes

Concerto for marimba and windensemble      

Music for marimba and a wind ensemble, in fact an incomplete concertband. The strength may correspond, but can also be reduced in number to chamber music strength.

Movement I:
After an extremely short but pregnant introduction, the soloist strikes up with the 1st theme, the character of which can be described as "neo-baroque", motoric, strict, not too fast but energetic. A 2nd theme gives a sharp contrast, lyrical, less fast, due to which the neo-baroque character temporarily retires into the background. A development is based on the drive of the 1st theme and completes the whole as a neo-classic sonata-form.

Movement II:
This movement particularly features the warm timbre of the low register of the solo instrument, by means of tremolo played fifths. The sphere is meditative, while repetitive elements cast there shadows before

Movement III:
The 10/8 measure is a small box of building blocks of 2x2 and 2x3, the order of which can be altered to taste, which does happen in abundance. Another often-used technique is repetition of motifs in a constantly altering rhythm, as a result of which the music gets a minimal-like character. This is abandoned in a virtuous coda, in which especially the brilliant and extrovert side of the marimba is exposed.

This concerto is also available in a version for:

  •  2 marimbas and windorchestra,
  • (2)marimba(s)/piano for study-purposes,
  • (2)marimba(s) and percussion-ensemble (with keyboard).

1995
'Rhytms of the world' **
Canzona Music
12 minutes

Gecomponeerd in opdracht van de gemeente Goirle ter gelegenheid van het 40-jarig jubileum van de muziekschool. Verschillende ritmes en stijlen komen samen in deze compositie. Vaak is "stijl" gebonden aan een historische periode maar deze stijlen zijn van nú, de verschillen worden bepaald door de verschillende culturen die kenmerkend zijn voor onze samenleving. De wereld is in beweging, in voor- en tegenspoed, met als grote voordeel dat wij kennis maken met nieuwe geluiden, kleuren, geuren, smaken. Het is voor een componist een uitdaging een antenne te zijn voor deze signalen en zich bewust te laten beïnvloeden. Het was daarom niet mijn bedoeling de verschillende stijlen zo authentiek mogelijk te imiteren, het blijft mijn eigen stijl, echter bevrucht door invloeden vanuit verschillende windstreken.

deel I 'Tango' 
De argentijnse tango , al decennia geliefd. Zowel de melancholie als het vurige temperament, kenmerkend voor deze dans, komen aan bod. Op ongeveer 2/3 klinkt een "Misterioso" als een vreemde zender die plotseling doorkomt. Hierna keert de oorspronkelijke muziek weer terug.

deel II 'Pop'
Muziek van de westerse wereld. Ook hier weer geen bepaalde stijl, het is vooral "poppy". Een zweem van "House", maatwisselingen à la Frank Zappa, alleen al dit deel is een smeltkroes van stijlen.

deel III 'Dance of the Women'
Geïnspireerd door bepaalde russische volksmuziek (Georgië). De muziek is doortrokken van gratie en charme, de titel is dus onvermijdelijk.

deel IV 'Méditerranée'
Invloeden vanuit het Middellandse Zee-bekken. Lange melodische lijnen, vaak gebaseerd op een akkoord, de typische toonreeksen en versieringen, stuwende syncopen. Vitale, levenslustige muziek, een waardige afsluiting.

1997
'Expectations' **
Canzona Music
16 minutes

1998
'Fata morgana'
* Haske Publications
(5 voices variable)
6 minutes

De titel van dit driedelige werk is ontleend aan het eerste deel. Ostinate begeleidings-figuren en het gebruik van een bepaalde toonladder roepen associaties op met wuivende palmen, dorre zandvlakten, voortschrijdende kamelen, kortom beelden uit een reisgids die uitnodigen tot avontuur, reëel of gedroomd. Als contrast verplaatsen we ons echter naar andere streken middels een swingend Allegro Moderato.
'Fata Morgana' betekent 'luchtspiegeling', ook overdrachtelijk gebruikt als beeld van iets dat geen werkelijkheid is. Deel II sluit hierbij aan, "Dreams", een fraaie melodielijn is het voertuig waarop we weg kunnen dromen.

Deel III scheurt alle droombeelden op een prettige manier aan flarden. Een tango met beide benen op de grond resp. van de vloer. Het strakke ritme van de laatste jaren zo populaire dans vormt een effectieve finale van 'Fata Morgana'.

1998
'Choral Nostalgique' **
Haske Publications
5 minutes

Iedereen heeft weleens een moment dat het stil wordt van binnen en er ruimte ontstaat voor retrospectie, terugkijken naar je eigen historie waarbij personen en gebeurtenissen een onuitwisbare rol gespeeld hebben. Dit gaat gepaard met gevoelens van warmte maar ook van spijt om het besef dat bepaalde zaken niet meer thuis horen in deze wereld en dus niet herhaald kunnen worden.
Het hierboven beschrevene duiden we doorgaans aan als "nostalgie".

Maar er is ook verdriet, mensen die er niet meer zijn, verkeerde beslissingen die het leven een betreurenswaardige wending gegeven hebben.'Als ik het nog eens over kon doen, dan……'.

Kortom, u moet zich hierin toch kunnen herkennen en zoniet, dan kan 'Choral Nostalgique' wellicht een leidraad bieden.

2001
'Landscapes' **
Bronsheim Music
9 minutes

2002
'The Black Light' ***
Mansarda Sintra
15 minutes

3e prijs  tijdens het 23e internationale concours voor originele composities voor harmonieorkest, Corciano Italië

'The black light' is gecomponeerd naar aanleiding van de gelijknamige roman van de Nederlandse schrijver Harry Mulish. Het verhaal is in feite een dag uit het leven van stads-beiaardier, Maurits Akelei. Akelei gaat al lange tijd gebukt onder het dramatische verlies van zijn geliefde hetgeen zijn leven tekent.

Op zijn verjaardag hoort hij dat die dag de wereld zal vergaan zoals dat van tijd tot tijd wel vaker beweerd wordt. Hij bestijgt de toren en verliest zich in een improvisatie op het klokkenspel.

"En toch was het of al die opmaak van kracht en beweging noodzakelijk was om die paar stokken, die paar klanken te raken: juist deze klanken, juist deze manier. Zijn ogen werden steeds groter, hij wist dat hij nog nooit zo gespeeld had……."*

In het verhaal worden vele mensen op allerlei manieren geraakt door de muziek waardoor zaken in een stroomversnelling geraken hetgeen op de avond van die dag zijn hoogtepunt bereikt.

Ik was nog jong toen ik deze roman voor het eerst las en heb me sindsdien altijd afgevraagd hoe die muziek geklonken zou hebben. Een recente compositie-opdracht voor beiaard gaf me de gelegenheid zelf een antwoord op die vraag te verzinnen. Het resultaat dáárvan was weer aanleiding voor deze compositie voor harmonie-orkest.

  • Harry Mulisch, 'Het zwarte licht'.

Deutsch

 Dritte Preis  des XXIII internationaler Wettbewerbs für Orginal-Kompositionen für Musikkapelle, Corciano Italien, Ausgabe 2002.

'The black light' ist eine Komposition nach dem gleichnamigen Roman des niederländischen Schriftstellers Harry Mulisch. Die Geschichte erzählt einen Tag im leben des städtischen Glockenspielers Maurits Akelei. Akelei leidet schon seit langer Zeit unter dem dramatischen Verlust seiner geliebten, der sein Leben zeichnet.

An seinem Geburtstag hört er dass die Welt untergehen und die Zeit enden wird, wie öfter von Zeit zu Zeit behauptet wird.

Er steigt auf den Turm und verliert sich in einer Improvisation des Glockenspiels.

"Und doch war der Aufwand an Kraft und Bewegung erfordelich, um diese wenigen Stangen, diese wenigen Klänge zu treffen: genau diese klänge, genau auf diese Weise. Seine Augen wurden grösser und grösser. Er wusste, dass er noch nie so gespielt hatte"*

In der Geschichte werden viele Menschen auf unterschiedliche Weise von der Musik berührt, woraufhin die Dinge in einen Strudel geraten, der am Abend dieses Tages seinen Höhepunkt erreicht.

Ich war noch Jung, als ich diesen Roman zum ersten Mal gelesen habe und ich habe mich seit dem ständig gefragt wie wohl die Musik geklungen haben muss.

Vor kurzem gab mir ein Kompositionsauftrag für Glockenspiel die Gelegenheit selbst ein Antwort auf diese Frage zu formulieren.

Das Resultat war wiederum die Grundlage für diese Komposition für Orchester.

  • Harry Mulisch, "Het zwarte licht".

English

 Third price  of the XXIII international contest for original band-compositions, Corciano Italy, edition 2002.

'The black light' has been composed after a novel of the Dutch writer Harry Mulisch. In fact, the story tells about one day of the life of the city carillon player Maurits Akelei. For a long time Akelei weighed down by a dramatic loss of his beloved which is marking his life.

On his birthday he finds out that on that day the world will perish as is being alleged from time to time.

He ascends the tower and gets lost in an improvisation on the carillon.

"And yet it was as if all that effort of strength and movement was necessary to hit those few bars, those few tones: exactly in this way. His eyes grew bigger and bigger, he knew that he had never played like this before"*

In the story a lot of people are touched by the music in different kinds of ways, which causes that things are being accelerated which culminates on the evening of that day.

I still was young when I read the novel for the first time and since than I kept wondering how this music would have sound.

A recent composition-order for carillon gave me the opportunity to invent an answer to that question myself. This result again was the foundation of this composition for band.

  • Harry Mulisch, "Het zwarte licht".

2002
'Rope of pearls' **
Mansarda Sintra
9 minutes

'Rope of pearls', parelsnoer, het zegt genoeg over mijn voorliefde voor Engelse kerkmuziek die ik heb leren kennen tijdens mijn talloze vakanties in Engeland. Maar niet alleen de liederen (die overigens niet allemaal van Engelse oorsprong zijn); ook de manier waarop ze vaak gezongen worden in kerken en kathedralen was een bron van inspiratie voor deze compositie.

De volgende 'hymns' zijn de parels, geregen aan het snoer van mijn fantasie:

I 'All creatures of our God and King' (ook 'Ye watchers and ye holy ones' en 'Last uns erfreuen', Geistliche Kirchengesang, Köln 1623).

II 'The King of love my shepherd is' ('Dominus regit me')

III 'Praise to the holiest in the height' (ook 'City of God, how broad and far')

IV 'The Lord's my shepherd' (psalm 23)

V 'The day Thou gavest' (St Clement)

2002
'Sonata da chiesa' **(*)
Haske Publications
(organ and wind-orchestra)
19 minutes

'Sonata da Chiesa' , kerksonate, aanvankelijk een kleine cyclus stukken voor twee violen en orgel of klavecimbel, ernstig van karakter, afwisselend polyfoon en homofoon.
Mijn 'Sonata da chiesa' voor orgelsolo en harmonieorkest wijkt behoorlijk af van deze oorsprong hoewel er ook punten van overeenkomst zijn.
De betekenis van 'sonate' of 'sonata' is 'gespeeld stuk' (zich daarmee onderscheidend van cantata, 'gezongen stuk').
Het soloinstrument vinden we meestal in kerken, dus……. Sonata da Chiesa.

Deel I bevat drie thema's die zich voortdurend afwisselen waardoor contrast leidt tot eenheid.

Deel II is een reeks variaties op een thema van Pachelbel waarbij origineel en variaties naadloos in elkaar overgaan, een door mij graag gebezigde techniek.

Deel III is een rondo waarbij aan het eind teruggegrepen wordt op deel I.

Met name deel I en III hebben vaak de motoriek van Barok-muziek waardoor de term 'Neo-Barok' zeker van toepassing is.

2002
'Global Christmas' **
Mansarda Sintra
11 minutes

'Global village', 'Global Christmas', de wereld komt via de media onze huiskamer binnen. Hierbij past een fantasie over kerstliederen uit verschillende landen, liederen die op hun beurt vaak internationaal bekend zijn.
De liederen zijn ingebed in een muzikale structuur waarbij een motief uit een Nederlands kerstlied een rol speelt.
Ik laat het graag aan uw repertoire-kennis over om te bepalen om welk lied het hierbij gaat.

2002
'Riva del Garda' **
Canzona Music
3 minutes

April 2002. Tijdens mijn verblijf in Riva del Garda, Italië als jurylid van het concours 'Flicomo d'Oro' speelde er ineens een melodietje door mijn hoofd dat dan ook de basis is geworden van een korte, luchtige compositie. Over de titel hoefde ik niet lang na te denken.

2002
'Thailand Impressions' *
Haske Publications
7 minutes

De inspiratie voor 'Thailand Impressions' is opgedaan tijdens een vakantie in dit mooie verre land.
 
 Deel I 'Bangkok'. Een grote stad vol tegenstellingen. Druk, hectisch maar ook mysterieus, antiek maar ook zeer modern met indrukwekkende voorbeelden van moderne architectuur.
 
 Deel II 'The temple with the statue of Boeddha'. Het ondoorgrondelijke en tegelijkertijd menslievende gedachtengoed van het Boeddhisme. In de tempel, onder het toeziend oog van een glimlachend Boeddha-beeld, nemen priesters geschenken in ontvangst als onderdeel van een ritueel.
 
 Deel III 'The railway to Burma'. Tijdens de 2e wereldoorlog stond het neutrale Thailand de Japanners toe een goederen-spoorlijn aan te leggen van Thailand tot aan de Drie Pagoden Pas op de Burmaanse grens. Deze spoorlijn werd aangelegd door duizenden krijgsgevangenen en dwangarbeiders waarvan velen onder erbarmelijke omstandigheden om het leven kwamen. Het is dan ook niet voor niets dat de "treinmuziek" tweemaal onderbroken wordt door het koraal "Aus tiefer Noth". De spoorlijn wordt nog steeds gedeeltelijk gebruikt, zij het nu voor personen-vervoer.

2003
'Caesaris' **
Bronsheim Music
3 minutes

'Caesaris', 'Caesar', sinds de Romeinse keizer Augustus voerden de latere keizers de naam Caesar als titel. Niet alleen de Romeinse keizers maar ook dit korte sfeervolle werk voor fanfare voert deze titel. Dit is ingegeven door het feit dat de muziek dermate suggestief is dat de voorstelling van een optrekkend Romeins leger beslist niet uit de lucht gegrepen is. Ik stel mij hierbij voor dat Caesar in de voorste gelederen de troepen aanvoert hoewel ik mij anderzijds kan voorstellen dat hij het verstandiger vindt meer op de achtergrond te blijven om het 'aanvoeren' aan zijn personeel over te laten.
 
Hoe het ook zij, het is een keizerlijk leger dat hier uitgebeeld wordt.
 
Dit heeft te maken met het statige karakter, akkoordgebruik en de ostinati in de begeleiding ('ostinato' = consequente herhaling) waar altijd iets hallucinerends van uitgaat.

2003
'Balkan Dreams' **
Haske Publications
11 minutes

'Al van jongs af aan houd ik van de zg 'zigeuner-muziek', afkomstig uit Hongarije en Roemenië. Een ensemble bestaande uit een paar violen, piano, cimbal, panfluit en ook zangers wisten het hart te raken met meeslepende en melancholieke muziek. Ik waande mij al op de poesta en in andere onbekende streken, meegenomen door deze muziek vol dromen en beloftes. Later begreep ik dat zigeuner-muziek minder authentiek was dan het leek, dat er een stevige Weense saus overheen was gegaan alvorens ze zich verbreidde in onze streken. Dat neemt niet weg dat de muziek mij toch raakte en ooit een bron van inspiratie moest worden voor een eigen compositie. Dat is dan 'Balkan Dreams' geworden. Geen authentieke zigeuner-muziek
 (dat laat ik graag aan de zigeuners over) maar wèl de muziek van een Hollandse jongen met veel bewondering voor de volks-muziek uit Oost-Europa'.

2004
'Time Machine' *
Mansarda Sintra
(10 voices variable)
8 minutes

Er bestaan vele verhalen over machines waarmee je in de tijd kunt reizen. Een standaardwerk is 'Timemachine' van HG Wells. Maar ook in de bekende stripverhalen van 'Suske en Wiske' hebben we de tijdmachine van professor Barabas waarmee onze vrienden de meest uiteenlopende avonturen beleven. Het is natuurlijk ook een fascinerend idee dat je vanuit het nú naar het verleden of de toekomst kunt reizen. Wat een avonturen, wat een beelden maar... niet geheel zonder gevaar. Nee, dan kun je beter een reis maken door de geschiedenis van de muziek. En dat wordt geboden in de vijfdelige suite 'Timemachine'. De reis is 'chronologisch', d.w.z., we beginnen in het vroege verleden en reizen geleidelijk naar het heden.

1 'Middeleeuwen en Rénaissance' (1200 tot 1600):

De eerste meerstemmige muziek is gekoppeld aan de 'Notre Dame' te Parijs. Deze kerk werd rond 1200 gebouwd en werd een centrum van cultuur en wetenschap. Vele componisten, waaronder Perotinus en Leoninus, componeerden muziek voor de Notre Dame. Uiteraard was het kerkmuziek en had meestal als uitgangspunt een Gregoriaanse melodie ('Gregoriaans', de eerste vroege kerkmuziek). Kenmerkend voor de klank zijn de parallelle kwinten en octaven.

Uiteraard geleidelijk gaat de periode van de middeleeuwen over in de Rénaissance. Dit speelt zich af op alle terreinen van cultuur en wetenschap. Er is meer aandacht voor de mens en zijn gevoelsleven wat ondermeer tot uiting komt in 'Chansons' (het Franse lied) en 'madrigalen' (de Italiaanse pendant). De muziek is vaak vrolijk en vitaal, de harmonie is vertrouwder.

2 'Barok' (1600-1750):

De tijd van Bach en Händel. De stijl is vaak pompeus en ritmisch. Een langzame inleiding werd gevolgd door een snellere beweging met polyfone elementen ('polyfoon', verschillende melodische lijnen tegelijkertijd).

3 'Weense klassiek' (1750-1800):

De tijd van Haydn, Mozart en Beethoven. De muziek werd in zekere zin eenvoudiger, toegankelijk voor een breder publiek. De meest populaire dans uit die tijd was het 'Menuet' dat een vast onderdeel werd in de vierdelige symfoniën van Haydn en Mozart.

4 'Romantiek' (1800-1900):

Evenals in de 'Rénaissance' ontstond er op allerlei terrein meer aandacht voor de mens, zijn psyche, zijn gevoelsleven. Dit is de tijd van het grote gebaar, de individuele uiting. Mensen als Franz Liszt(piano) en Nicolo Paganini(viool) waren in feite de eerste pop-idolen die een zaal in extase konden brengen.

5 'Modernen' (1900-heden):

De 20e eeuw is in allerlei opzicht de meest turbulente tijd van de wereld-geschiedenis. Dit blijkt uit de muziek die zich niet meer onder één noemer laat plaatsen. Voor- en tegenstanders bestrijden elkaar tot de dag van vandaag. Daarnaast is vanuit de Jazz en de volksmuziek de pop-muziek ontstaan die door velen als de ware eigentijdse muziek gezien wordt.
Hoe het ook zij, de tijd zal het leren. Het ontbreekt ons aan de mogelijkheid om vooruit te reizen zodat we met eigen ogen en vooral oren kunnen waarnemen hoe het de muziek zal vergaan.
Wij maken nu zelf deel uit van het heden waarvoor men veel later wel weer een naam zal bedenken. Het enige wat we kunnen doen is 'er iets van te maken'.

2004
'Concerto Capriccioso' **(*)
Haske Publications
(flute and wind-orchestra)
11 minutes

Het werk begint met een korte fanfare waarna de solist het terrein verkent met een korte solo 'rubato'. Hierna begint het echte 'concertato'. Het orkest begeleidt met af en toe wat commentaar, de beginfanfare duikt weer op waarna weer dezelfde opzet volgt. 
 
Het tweede deel begint in een dromerige 5/4 maat waarna een tweede thema meer dialogiserend uitgewerkt wordt. Weer het beginthema maar dan als koraal in het koper waarboven de fluit als een leeuwerik heen en weer fladdert.
 
Het derde deel is een brede dialoog tussen solist en orkest. Wéer begint het met een koperfanfare dat nú meer als een refrein opduikt tussen de tarantella-achtige solopassages waarbij vooral het hout begeleidt en commentaar levert.
 
'Concerto Capriccioso', het spel van solist en orkest, een spel dat nooit verveelt.

2004
'Notre Dame' ***
Mansarda Sintra
15 minutes

Rond het jaar 1200 werd in Parijs de Notre Dame gebouwd. Rondom deze belangrijke kerk ontwikkelde zich een bloeiend muziekleven. Vele componisten waren in dienst van de Notre Dame en zij zouden anoniem gebleven zijn als niet een Engelse student in die tijd schreef over 'Leoninus' en 'Perotinus'. Van de vele werken die overgeleverd zijn uit deze tijd heeft men een aantal kunnen toewijzen aan deze twee componisten. Ik vind het fascinerende muziek waarvan de klank bepaald wordt door veel kwint- en octaafparallellen. Dit geeft de muziek een soort strengheid die je ook aantreft bij 20e eeuwse componisten. Nu was ik altijd al verzot op kwintparallellen dus lag het voor de hand dat ik een keer bij Leoninus en Perotinus uit zou komen. Ik heb van beide componisten een werk genomen met dezelfde titel, 'Haec Dies'
(dit is de dag). Een dergelijk werk uit die tijd wordt 'organum' genoemd (vrij vertaald: compositie). Rond deze organa heb ik een fantasie geschreven waarin de werken van Leoninus en Perotinus aan het begin en het eind opduiken, a.h.w. ingebed in de muziek waarvoor zij de inspiratiebron waren. Al componerende diende zich een andere melodie aan, 'l'Homme armé' dat van latere tijd is (15e-, 16e eeuw). 'l'Homme armé' (anoniem) was toendertijd een populaire melodie die vele componisten inspireerde tot variatie-werken*. Hoewel dit soldatenlied niets met Leoninus en Perotinus te maken heeft heb ik de bezoeker niet de deur gewezen maar een plaats gegeven binnen een kort 'Andante' en zie, het combineert wonderwel met het uitgangspunt.

En zo is er een soort middeleeuwse fantasie ontstaan, gewijd aan twee bijzondere componisten van de 'École de Notre Dame' **.

* l'Homme armé is door mij ook gebruikt in 'Fantasia super l'Homme armé' voor harmonieorkest, de orgelsonate en 'Grounds' voor saxofoon-ensemble.

** Notre Dame-school.

2004
'Vióla Pèrgola' **(*) Canzona Music
(viola and wind-orchestra)
11 minutes

'Vióla pèrgola' is een concertant werk voor altviool-solo en harmonieorkest. Een pergola is een houten raamwerk begroeid met bloemen en planten. Meestal kun je eronder door lopen en kun je je koesteren in de schaduw en de geur van de begroeïng. In dit geval is de partituur het raamwerk waarop de altviool haar bloemen uitstrooit (je moet als componist toch wát om een titel te verzinnen. Het klinkt in ieder geval leuk vind ik).
 
In het werk zit wat aleatoriek. Bv maat 11: De 3e klarinet heeft twee tonen die zacht gespeeld moeten worden. Het zijn alleen notenbollen die vrijheid van ritme suggereren. Iedereen kiest dus een eigen ritme of varieert dit steeds waardoor een diffuus klankbeeld ontstaat. In maat 12 komen daar de 2e klarinetten met vier en in maat 13 de 1e klarinetten met zes tonen bij zodat het klankbeeld steeds meer dichtslibt. Boven maat 11 staat 'X x' hetgeen betekent dat die maat naar believen herhaald kan worden. Hetzelfde geldt voor maat 12 en 13. De dirigent bepaalt dus hoelang deze drie maten uiteindelijk zullen duren. De balans moet perfect zijn zodat er een bedje van klank ontstaat waarop de altviool rust.
Maat 168-170 gaan op dezelfde manier maar hier is de instrumentatie uitgebreid. 
 

2004
'Evergreen Concerto' **
Haske Publications
(trumpet and wind-orchestra)
13 minutes

Deel een draait om twee contrasterende thema's. Het eerste thema is resoluut, het tweede thema is meer lyrisch. Vooral dit tweede thema krijgt veel aandacht en wordt als het ware van alle kanten bekeken.
 
 Het tweede deel is een fantasie over een menuet van Händel. Ik volg hierbij niet de klassieke structuur van thema + een aantal variaties. Het deel begint met 'eigen noten' die een contrast vormen met het Händel-thema. Dit wordt een aantal keren herhaald, zij het gevarieerd zodat het aan de luisteraar is om uit te maken welke componist er aan het woord is.
 
 Het derde deel begint met een energiek thema waarna een tweede thema met een ander karakter volgt. Beide thema's wisselen elkaar af. Dit loopt uit op een cantabile, eigenlijk een derde thema dat veel aandacht krijgt. Hierna volgt weer de afwisseling van de eerste twee thema's waarmee het concert voltooid wordt.


2004
'Christmas for woodwinds' **
Mansarda Sintra
10 minutes

2004
'Concert Fantastique' **(*)
Canzona Music
( clarinet and wind-orchestra)
10 minutes 

Het gehele stuk bekijkend leek mij bovenstaande titel het meest geschikt. Het werk zit vol contrasten met de achterliggende gedachte dat het uiteindelijk wél een eenheid moet vormen.

Deel I is een A-B-A vorm waarvan A overwegend lyrisch is en B meer motorisch. Aan het eind groeit uit het A-thema een citaat van een van mijn andere werken, 'Suite Concertante' voor bastuba en piano.
Dit ontstond spontaan en ik heb het laten staan. Dit plotselinge thema werkt wel vervreemdend maar vormt tevens een overgang naar het tweede deel 'attacca'.

Deel II is ook een A-B-A vorm waarvan de A door de diverse ostinati een meditatief karakter heeft.
B wordt bepaald door aleatoriek in vooral de klarinet-groep waarboven de solist een meer gedecideerde solo speelt.

Deel III is het meest 'fantastique'. Veel contrast en maatwisselingen maken er een dynamische finale van.

2005
'Ars Nova' **(*)
  Mansarda Sintra
( female voices 2 sopranos, 2 altos and wind-orchestra)
11 minutes

Over 'Ars Nova' valt wel het een en ander te vertellen. Allereerst de titel: 'Ars Nova' is een term uit de muziekgeschiedenis en betreft globaal de 14e eeuw in Frankrijk. Deze periode volgt op de z.g.
 'Ars Antiqua' en die betreft dan globaal de 13e eeuw, ook in Frankrijk. De belangrijkste componisten van de 'Ars Antiqua' zijn Leoninus en Perotinus, beiden verbonden aan de Notre Dame te Parijs, dus componisten van kerkmuziek. Thema's van deze componisten heb ik verwerkt in mijn compositie
 'Notre Dame'. 'Ars Nova' betekent 'nieuwe techniek', 'Ars Antiqua' dus 'oude techniek'. De belangrijkste componisten van de 'Ars Nova' zijn Philip de Vitry en Guillaume de Machaut. Het ligt dus voor de hand dat ik nu thema's van deze componisten verwerk in een compositie met de naam 'Ars Nova'.
 En hier heb ik gekozen voor dichterlijke vrijheid. Mijn 'Ars Nova' is gebaseerd op een 'Ave Maria' van Tomas Luis de Victoria (1548-1611), dus een componist uit de Rénaissance. Dit prachtige stuk klinkt bij vlagen zoals het is maar wordt meestal gevarieerd door middel van hedendaagse technieken hetgeen een andere, persoonlijke uitleg is van de term 'Ars Nova'.
 
 Waarom valt de keuze op een 'Ave Maria'?
 Het is opvallend dat in de oude masculine christelijke kerk Maria, de moeder van God, zo'n prominente plaats inneemt. Schilders, beeldhouwers, componisten hebben vele, vaak zeer geïnspireerde werken aan haar gewijd en dat werd ongetwijfeld ingegeven door het belang dat aan deze vrouw werd gehecht.
 Waarschijnlijk vertegenwoordigde Maria, in een wereld vol strijd, het vrouwelijke, het gevoelige, het vredelievende.
 En of je nu gelovig bent of niet: ook in deze tijd (misschien voorál in deze tijd) blijft de behoefte bestaan aan een symbool dat tegenwicht biedt aan al het onheil dat veel, teveel mensen ondergaan en dat via de media tot ons komt.
 
2005
'Concerto Variato' **(*)
Canzona Music
(altosax and wind-orchestra)
12 minutes

Een betere titel is bijna niet denkbaar. 'Concerto Variato' is inderdaad zeer gevarieerd. Op de eerste plaats zijn daar sologedeelten die rubato gespeeld moeten worden. De solist wordt van harte uitgenodigd om daar iets van te maken. In m16 loopt dat uit op een klankveld. Daarna weer rubato uiteindelijk uitlopend in een 'Allegretto'. Dit vraagt juist om een strakke uitvoering. 
 
Deel II is gebaseerd op een (fraai) dissonant akkoord dat gepresenteerd wordt in m2 en 3. De solist speelt hierboven een cantilene die uiteindelijk uitloopt op een B-gedeelte, wiegend, veel consonanter. Na 'B' volgt vaak een wel of niet gevarieerde 'A' en dat is dan ook hier het geval.
 
Deel III is het meest 'technisch'. Strak, speel het niet té snel! In m 85 komt een gedeelte uit deel I weer terug en zelfs het 'rubato' komt nog een keer om de hoek kijken.
 
2005
'Introduction et Allegro' **(*)
 Canzona Music
(horn and wind-orchestra)
10 minutes

2005
'Dal Passato al Futuro' ***
Bronsheim Music
20 minutes

 'Dal passato al futuro', 'van het verleden naar de toekomst' is de titel die ik gekozen heb voor de jubileumcompositie voor St Cecilia Oerle.

Eigenlijk zijn wij in het heden altijd bezig met het verleden om daardoor gesterkt en wijzer de toekomst tegemoet te treden.

De compositie volgt de geschiedenis van St Cecilia:

Het begint met de oprichting als fanfare. Koper en saxofoons (de instrumenten die harmonie en fanfare gemeen hebben) spelen inderdaad een fanfare die begint met een stijgend motief, letterlijk een 'oprichting'.

Daarna klinkt vrolijke muziek waaraan nu ook de andere instrumenten deelnemen waarmee de omvorming tot harmonieorkest gesymboliseerd wordt.

Maar even later klinkt er een religieus lied, 'Adoro Te Devote', hetgeen staat voor de deelname van St Cecilia aan kerkelijke activiteiten. Dit wordt afgewisseld met de eerder genoemde vrolijke muziek, wereldlijk en religieus horen immers bij het leven.

Maar dan is er dreiging!

Het rommelt al lang in Europa maar nu komt de dreiging onze kant op hetgeen uiteindelijk uitmondt in dramatische en tumultueuze muziek. Maar ook klinken fragmenten van het 'Miserere' van de Italiaanse componist Allegri, als een smeekbede om vrede.

Maar dan klinkt, aarzelend, de openings-fanfare.

De bevrijding is nabij en uiteindelijk een feit. Niet alleen het orkest maar heel Nederland wordt als het ware heropgericht, een nieuwe hoopvolle tijd breekt aan. De maatschappij verandert en daarmee ook de muziekstijlen. Eerste klinkt een mix van pop en hedendaagse muziek, dan een gezellig deuntje en dan echte 'swing' waarmee het repertoire van onze blaasorkesten bij benadering samengevat wordt.

Tot slot een koraal, een lied zonder woorden dat wijst naar een toekomst vol hoop, met als bagage datgene wat het verleden ons geleerd heeft.

2005
'Arnhem!' **(*)
Canzona Music
24 minutes

 'Arnhem!' is een suite van vijf delen waarin een aantal bepalende aspecten van de stad bezongen worden. Ik ben een productief componist maar een werk opgedragen aan mijn geboortestad ontbrak nog. Nu is het zover, in deze tijd van verwarring en verandering wordt Arnhem gevangen in vijf delen die deze verwarring en verandering overstijgen.
Niet uit winstbejag, puur uit liefde!

I 'Sonsbeek': dit prachtige park met zijn ruimte en grandeur past alleen een muziek met als aanwijzing 'Nobile' (voornáám, edel). Hoe beschrijf je een park in muziek? Dat hangt van het park af. Intiem, knus, bloemetjes? Dit is niet van toepassing op Sonsbeek.
Zoals gezegd: ruimte! Ruim opgezet met wuivende bomen van respectabele leeftijd en natuurlijk de vogels die hierin niet ontbreken. De oplettende luisteraar heeft wellicht ook af en toe een associatie met stromend water dat mede het beeld én de naam van Sonsbeek bepaalt.

II En natuurlijk de Rijn, de ketting waartegen de stad als een tandwiel rust. Groots, luister naar het begin. De dagelijkse gang van links naar rechts, de altijd maar voortdurende golfslag, onbewogen beweging. Van tijd tot tijd daalt de Arnhemmer af naar de boorden van deze schijnbaar eeuwige rivier.

III 'Singels'! De oude wegen langs de stadsmuur met zijn parken en grachten.
De stadsmuur is verdwenen maar de bedrijvigheid in de vorm van winkels en kantoren is gebleven. Het is heerlijk flaneren langs de lange straten waar het oog gestreeld wordt door natuurschoon en fonteinen.

IV 'Market Garden', de codenaam voor de gewaagde operatie die vanuit Engeland uitgevoerd werd tijden de 2e wereldoorlog om de bevrijding van Nederland een beslissende impuls te geven. Dit is echte programma-muziek. Het deel begint met flarden van 'God save the king', het Engelse volslied maar onderhuids broeit de spanning. Dan stijgende dynamiek, bijna letterlijk de vele vliegtuigen die opstijgen vanuit Engeland om het moedige plan uit te voeren. De vele zweefvliegtuigen met materieel en soldaten, een bijna poëtisch beeld maar met een dramatische afloop. Uiteindelijk staat er boven de muziek 'Violente', heftig, de strijd die uiteindelijk ontbrandt tussen het 'air borned' leger en de onvermoede Duitse overmacht.
De afloop kennen wij en van tijd tot tijd lopen wij over het ereveld, ons verbazend over de jeugdigheid van hen die vielen. Zestig jaar na de bevrijding blijft 'Market Garden' onderdeel van het collectieve geheugen van Arnhem, dit zullen wij en willen wij niet vergeten.

V 'Eusebius', de grote kerk op de markt, gebouwd in een tijd waarin de religie eenduidig was, wat wij tegenwoordig katholiek noemen. De muziek is aanvankelijk middeleeuws van karakter, er klinkt niet letterlijk Gregoriaans maar de geur is aanwezig. Daarna volgt de reformatie die gesymboliseerd wordt door de melodie 'Vom Himmel hoch...'. Hierna breekt de 2e wereldoorlog uit en in het tumult worden kerk en toren zwaar beschadigd!
Maar de phoenix verrijst uit de as. De kerk heeft in deze tijd zijn religieuze functie verloren maar de toren is van verre al zichtbaar, een wuivende hand die ons begroet in 'Arnhem!'.

2005
'The Golden Age' ** Haske Publications
11 minutes

'The Golden Age', de gouden eeuw is in Nederland de periode van ca 1585 tot ca 1670 en is een tijdperk van grote bloei, economisch, cultureel en politiek. Economisch neemt vooral de overzeese handel een grote vlucht.
 De VOC, Verenigde Oos-Indische Compagnie, werd opgericht en groeide uit tot een groot en machtig maar ook modern bedrijf.
 Cultureel waren het vooral de letterkunde, schilderkunst, beeldhouwkunst, architectuur, boekhandel en de kartografie die een hoge vlucht namen.
 
In 1567 is er een invasie door het Spaanse leger onder leiding van Alva. Er is hevig verzet tegen de Spaanse overheersing maar het duurt toch tot 1587 voordat de Nederlanden zich los kunnen maken en de Republiek uitroepen. De Spanjaarden nemen dit niet en de strijd duurt voort. Pas in 1648, bij de Vrede van Munster, krijgen de Nederlanden hun felbegeerde zelfstandigheid. Dit is tevens het einde van de zg 80-jarige oorlog.
'De overzeese handel' is een verhullende term want 'handel' betekende op de eerst plaats kolonisatie van grote gebieden die de min of meer onvrijwillige leveranciers werden van allerlei kostelijke producten die op de thuismarkt veel geld opbrachten. Maar niet alleen de Nederlanden maakten zich daaraan schuldig. De ons omringende landen wisten er ook raad mee hetgeen onvermijdelijk leidde tot conflicten omdat de kolonisators letterlijk en figuurlijk in elkaars vaarwater zaten. Legendarisch zijn de Engels zee-oorlogen, dus tussen de Nederlanden en de Engelsen, waaraan de naam van admiraal Michiel de Ruyter verbonden is.
De tocht naar Chatham bv was een eclatante overwinning voor de Nederlanden.
 
Deel I van 'De Gouden Eeuw' is een ouverture die de vitaliteit van deze periode verklankt.
 
Deel II, 'Adios Espagñol', is een afscheidslied voor de Spaanse overheerser.
 
Deel III, 'De Nachtwacht', het beroemde schilderij van Rembrandt, de wereldvermaarde schilder die in deze periode leefde.
 
Deel IV, 'Michiel de Ruyter' begint met 'Rule Britannia', het heldhaftige lied waarin de Engelse superioriteit op zee bezongen wordt, 'Britannia rules the waves'. Maar de Ruyter rukt op en laat de Engelsen een toontje lager zingen. Zelfs kanongebulder wordt u niet bespaard. Als de kruitdamp is opgetrokken hoort u nog even een fragment van het liedje dat aan Michiel de Ruyter is gewijd waarna een passend slot volgt. 


2006
'Quadrofonie' **(*)
Canzona Music
(trombone-quartet and wind-orchestra)
9 minutes

2003/2006
'Reminiscences' **(*)
Canzona Music
(violin and wind-orchestra)
20 minutes

In het Frans en Engels zijn voor het begrip 'herinnering' verschillende uitdrukkingen mogelijk. 'Reminiscence', in beide talen op dezelfde
manier geschreven, betekent eigenlijk 'vage herinnering'.

En hier moet ik dan de luisteraar teleurstellen.

U verwacht wellicht sappige verhalen, gegrepen uit het leven van de componist.Over 'Reminiscences' kan ik alleen vertellen dat het geen concrete herinneringen betreft. Het is meer herinnering in de zin van 'déjà vu'. Je bent ergens voor het eerst en plotseling bekruipt je het enigzins melancholieke gevoel dat je hier eerder was, er is een echo uit het verleden om je heen, er wordt een deur geopend naar een vergeten herinnering.Dit gevoel heb ik proberen te vangen in muziek.

'Reminiscences' zit vol muzikale beelden die ik al mijn hele leven meedraag en waarvan ik niet weet waar ze vandaan komen. Wat ik wél kan verklaren is het luiden van een kerkklok; Gregoriaanse motieven. Dit zijn muzikale beelden uit mijn jeugd die mij gevormd hebben en mij nooit meer zullen verlaten. Dus religieuze muziek? Nee, maar wel rituele muziek.

Muziek bij een ritueel dat een zoektocht verbeeldt, een zoektocht naar verloren beelden.

Uitvoerders van mijn muziek stellen vele vragen maar in ieder geval altijd één, hoe moeten we het spelen.Aan de solist heb ik de volgende aanwijzing, speel het met verwondering.

En de Epiloog, het laatste van de overigens in elkaar overgaande delen, speel het alsof je het terplekke verzint.

2006
'Campana in Aria' **(*)
Mansarda Sintra
(carillon and wind-orchestra)
22 minutes

'Campana in Aria' is gecomponeerd voor mobiel of verrijdbaar carillon- solo en harmonie-orkest. 'Mobiel' betekent dat er een optimaal contact is tussen solist en orkest hetgeen tussen een carillon 'in de toren' en een orkest 'op het plein' bijna niet mogelijk is. Er kan nu concertant gemusiceerd worden hetgeen betekent dat solist en orkest soepel afwisselen, elkaar begeleiden, aanvullen etc.

Het werk begint met een continuüm van het carillon waartegen het orkest 74 x hetzelfde akkoord speelt. Deze akkoordherhalingen zijn aanvankelijk gescheiden door lange rusten die echter steed korter worden totdat de akkoordherhalingen aansluiten. Na deze ouverture ontwikkelt zich een z.g. sonate-vorm waarin het bovengenoemde concertante kan opbloeien.

Deel II is gebaseerd op een oud Nederlands volkslied 'Ick ging op eenen morgen', een prachtige sfeervolle melodie, gelijkenis vertonend met de Gregoriaanse melodie 'Fontes et Omnia'.

Deel III begint weer met dezelfde ouverture als deel I, echter nu uitlopend op een fantasie over thema's van Leoninus en Perotinus. Dit zijn componisten die in de 12e- 13e eeuw verbonden waren aan de toen pas gebouwde Notre Dame in Parijs. Hun composities werden meestal 'organum' genoemd waaruit zich vervolgens andere compositie-vormen ontwikkelden. Van beide componisten heb ik het organum 'Haec Dies' ('dit is de dag') gekozen. Bij dit type organum zit in de bas een Gregoriaanse melodie in lange notenwaarden waarboven twee stemmen in snellere notenwaarden zijn bijgecomponeerd. Ik gebruik in dit deel
een soort collage-techniek waarbij fragmenten van de twee organa gemixed worden met eigen inbreng zodat iets ontstaat waarvan zelfs Leoninus en Perotinus niet konden dromen.

De titel 'Campana in Aria' is dubbelzinnig. 'Campana in aria' is een term uit de orkestratie en betekent dat de hoorns hun beker (ook 'campana' genoemd) omhoog ('in aria') moeten draaien zodat de klank directer over komt.'Campana' betekent echter vooral 'klok', zeker in dít werk.

2007
'In a Balkan mood' **
Dutch Music Partners
12 minutes

2007
'Lancelot' *
Bronsheim Music
10 minutes

Over de Britse 'King Arthur' gaan veel verhalen, legendes. Men weet niet of hij echt bestaan heeft maar hij was een onuitputtelijke bron van inspiratie voor dichters en schrijvers. Hij woonde op Camelot Castle waar hij een groep ridders had verzameld die hem in voor- en tegenspoed toegewijd waren, de zogenaamde 'ridders van de ronde
tafel'. Een van die ridders was Lancelot.

Over hem gaat het verhaal dat hij aanvankelijk een avonturier was. Op een van zijn zwerftochten raakt hij in gevecht met de ridder Meleagant die Guinevere, de vrouw van Arthur gevangen houdt. Lancelot verslaat Meleagant en bevrijdt Guinevere. Arthur is Lancelot zeer dankbaar en neemt hem op in zijn ridderkring.

Hiermee zou het verhaal een waardig einde hebben ware het niet dat de liefde, zoals zo vaak, roet in het eten gooit. Er groeit een romance tussen Lancelot en Guinevere. Ook dit zou een mooi einde kunnen zijn maar nee, Arthur komt erachter en ontsteekt in hevige woede. Lancelot wordt verbannen van Camelot Castle en herneemt zijn oude leven, dat van dolende ridder.

En zo eindigt éen van de verhalen rond Lancelot.

Dit verhaal heb ik verbeeld in een vierdelige suite waarvan de titels na lezing van het bovenstaande voor zichzelf zullen spreken.

PS 'Lancelot' is als compositie de opvolger vam 'King Arthur'. Ik ben hierbij afgestapt van het 10-stemmig variabel, ook omdat er technischwat meer gevraagd wordt.

2007
'Choral Contemplatif' **
 HaFaBra Music
5 minutes

'Choral Contemplatif', een beschouwend koraal. Zo af en toe moet de mens een paar stappen achteruit doen om zijn leven te aanschouwen, zowel het verleden als de toekomst. Wellicht is 'Choral Contemplatif' hierbij een steun en een bron van inspiratie.

2007
'Cross or Sword' **
Canzona Music
12 minutes

'Cross or Sword', een compositie geïnspireerd door de Middeleeuwen, een periodedie globaal loopt van 500 tot 1500. De titel omvat de thema's die een grote rolhebben gespeeld in deze interessante periode: religie en politiek.De verschillende delen:

I, 'Kathedraal', symbool van de plaats van het geloof in het leven van demiddeleeuwse mens. Machtige bouwwerken, knappe staaltjes van architectuur
waarvan de bouw lange tijd in beslag nam. Kosten nog moeite werden gespaard.

II, 'Kruistocht', de verschillende heroveringstochten die westerse legers van de 11e tot de 13e eeuw ondernamen tegen de islamitische invasies, voor de herovering en het behoud van de voor christenen heilige plaatsen in Palestina.

III, 'Troubadour', de dichter-componist-zanger die rondtrok om zijn creaties te presenteren. De Middeleeuwen is ook een cultuur-rijke periode. Zoals genoemd de bouwkunst, verder schilderkunst, poëzie, muziek, een ongelooflijke rijkdom waarvan gelukkig veel bewaard is gebleven. Hier bezingt de troubadour al deze schoonheid.

IV, 'Byzantium', ook wel genoemd het Oost-Romeinse rijk, een voortzetting van het afkalvende West-Romeinse rijk waartoe onze streken behoorden. Als eerste keizer van Byzantium wordt Contantijn I genoemd die dan ook gezien werd als een opvolger van de Romeinse keizers. Byzantium omvat een groot deel van het huidige Oost-Europa, Turkije en Noord-Afrika. De hoofdstad was Constantinopel, het huidige Istanbul. 'Byzantium' heeft een grote culturele, religieuze en politieke bijdrage geleverd in de tijd van de Middeleeuwen en staat als zodanig aan de wiegvan onze beschaving. Voorwaar, een vitale muziek waardig.
2009

2010
'Missa ad honorum Sancta Caeciliae'
** Bronsheim Music
(Choir SATB and  wind-orchestra)
16 minutes


2012
'Riverside' * 
Bronsheim Music
7'30'' 

Toelichting Riverside

Ik ben geboren in Arnhem, een stad aan de Rijn, de grote Europese rivier. Dat betekent dat zo'n rivier een belangrijke rol in je leven speelt. Je bent vaak op de Rijn-kade want daar is van alles te doen, je maakt boottochtjes, ik heb zelfs óp de Rijn gewoond in een woonark, gemeerd in een zijarm van de Rijn, kortom, alle reden om daar eens een compositie aan te wijden.

'Riverside' is tweedelig. Het eerste deel is een wiegende 3/4-maat waarmee de stroming en de golfslag gesuggereerd worden. Het tweede deel suggereert een tocht over de rivier waarbij je allelei landschappen passeert, je vaart door steden, door natuurgebieden, een afwisselend geheel, geschikt voor muzikale uitbeelding.

 

 


  

Lancelot I 'Knight and adventurer'.mp3

Lancelot II 'Fight and liberation'.mp3

Lancelot III 'The love'.mp3

Lancelot IV 'The anger of Artur'.mp3

Fantasia super l'Homme.mp3

Schoonenbeek Choral contenplatif.mp3