Brassband

* = easy
** = medium
*** = difficult

1980
'Symfoniëtta' *** Canzona music
7 minutes

'Symfoniëtta' is een driedelig werk in de klassieke opeenvolging: snel-langzaam-snel. De benaming 'Symfoniëtta'
(in feite een kleine symfonie) is gekozen omdat de verwerking van het muzikale materiaal m.i. typisch symfonisch is.
Wat is dan 'symfonisch'? Een moeilijk te beantwoorden vraag maar ik doe een poging: een- of meerdere (vaak twee) thema's zijn
de hoofdpersonen in een muzikaal abstrakt drama waarbij het een uitdaging is voor de componist hiervan een organisch geheel
te maken, een muzikaal discours dat qua opbouw niets te wensen over laat en waarin de hoofdpersonen volledig tot hun recht
komen. Verder betekent 'symfonie' samenklinken, samenspelen, een grotere bezetting die een eenheid vormt.

Deel 1: na een inleiding van acht maten volgt de expositie van het eerste thema, een 'Minimal Music'-achtig gegeven dat uitdijt
en inkrimpt hetgeen een groot aantal maatwisselingen tot gevolg heeft. Dit loopt uit in een climax waarna het tweede thema
geintroduceerd wordt. Dit thema contrasteert sterk met het eerste-, lyriek en een rustige (langzaam swingende) beweging
bepalen de sfeer. Hierna volgt voor mij het muzikaal-dramatische hoogtepunt van dit deel: eerste- en tweede thema treden
tegelijk op, twee schijnbaar onverenigbare elementen vormen een synthese.

Deel II (Intermezzo) doet zijn naam eer aan, een eilandje van rust tussen twee dynamische delen.

Deel III komt voor de luisteraar (terecht) over als een nieuw deel maar muzikaal-technisch zijn er veel overeenkomsten met het
eerste deel. Elementen uit de inleiding van deel I worden in deel III opnieuw (weliswaar anders) belicht en bepaalde
interval-structuren uit het eerste gegeven vormen in een nieuw jasje een "jazzy" thema dat bepalend is voor de sfeer van dit deel.
'Big Band'-achtige akkoorden en ritmes dragen bij aan een turbulente afsluiting van 'Symfoniëtta' voor brassband.

                                              
1983
'Wind, voice and verse' ***  Donemus
bariton-solo, choir and brassband
13 minutes     

1984

'Trittico' ** Haske Publications                                                 
8 minutes

1987

'Display' *** Haske Publications
13 minutes

1987
'Twilight serenade' 
Haske Publications

(euphonium + brassband)
9 minutes

1988
'Summer Fantasy' ** 
Haske Publications

9 minutes

In juli '88 kreeg ik van de NFCM opdracht tot het componeren van een werk voor brassband 3e divisie. Ik ben toen onmiddelijk aan het werk gegaan zodat de titel een vlag is die de lading volledig dekt. Toch is het niet alleen het tijdstip maar ook de aard van het werk die de naam rechtvaardigt. 'Summer Fantasy' is een speelstuk dat optimisme wil uitstralen. Na een statige, krachtig te spelen inleiding (Pesante) volgt een energiek Allegro. De thematiek is direkt, het ritme markant hetgeen uitloopt in een tweede thema dat toch om een andere aanpak vraagt. Dit thema is zangerig, vraagt om een vloeiende uitvoering en een zekere loomheid die doet denken aan een warme zomerse dag. Omdat dit laatste in Nederland een zeldzaamheid is (althans in 1988) biedt " Summer Fantasy" misschien enige compensatie. Verder heeft het 1e deel de struktuur van de Hoofd- of Sonatevorm met een doorwerking, voornamelijk gebaseerd op het 1e (Allegro) thema.

Het tweede deel grijpt qua sfeer vooral terug op het tweede thema van het voorgaande deel. Na een inleiding speelt de solo-euphonium een melancholiek thema dat bepalend is voor de sfeer van dit deel. Een wiegende beweging, sfeer, warmte en klankbalans zijn de ingrediënten die kunnen leiden tot een goede uitvoering.

Deel III vat het een en ander samen. Het vraagt om de aanpak van het Allegro-thema uit het eerste deel maar is gebaseerd op de intervallen van de inleiding (Pesante) voorafgaand aan dit zelfde deel. Men zou kunnen stellen dat deel I uiteindelijk het verloop bepaalt van de gehele kompositie. Verder treedt in dit deel polymetriek op, 3/4 (trombones) tegen 6/8 (baritons-slagwerk) hetgeen later ook in het gehele orkest voor komt.

1989
'King Arthur'
Haske Publications

(10 voices variable)
9 minutes 


1990
'Vivat Mozart!' *
Haske Publications
 
(5 voices variable)
6 minutes

1993
'Starlight concerto' ** Haske Publications 
(trombone + brassband )
12 minutes 

'Starlight Concerto' voor trombone en blaasorkest is een vervolg op 'Twilight Serenade' voor euphonium en blaasorkest. In laatst genoemde werk overheerst echter melancholie terwijl in 'Starlight Concerto', naast vergelijkbare stemmingen, optimisme en vitaliteit uiteindelijk de boventoon voeren. De titels van beide werken zijn associatief bedoeld en de goede verstaander zal een en ander met elkaar kunnen verbinden.

Het 1e deel van 'Starlight Concerto' begint met een ernstig, gedecideerd thema, enigzins slavisch van karakter. Dit wordt afgewisseld met een lyrisch, kontrasterend 2e thema waarmee de verschillende karakters van dit deel geëxposeerd zijn. Het 1e thema zal uiteindelijk de toon zetten waarna het 2e deel het domein wordt van de lyriek. Dit deel grijpt hiermee terug op 'Twilight Serenade', hetzelfde idioom, vergelijkbare melodielijnen.

Het 3e deel is vitaal en dynamisch, de term "flonkerend" is wellicht op zijn plaats en als zodanig een waardige afronding van 'Starlight Concerto'.

1993
'Music for fun' *
Haske Publications
 
(10 voices variable)
6 minutes


2002
'Thailand Impressions' * Haske Publications
(10 voices variable)
7 minutes

De inspiratie voor 'Thailand Impressions' is opgedaan tijdens een vakantie in dit mooie verre land. 
 
Deel I 'Bangkok'. Een grote stad vol tegenstellingen. Druk, hectisch maar ook mysterieus, antiek maar ook zeer modern met indrukwekkende voorbeelden van moderne architectuur.
 
Deel II 'The temple with the statue of Boeddha'. Het ondoorgrondelijke en tegelijkertijd menslievende gedachtengoed van het Boeddhisme. In de tempel, onder het toeziend oog van een glimlachend Boeddha-beeld, nemen priesters geschenken in ontvangst als onderdeel van een ritueel.
 
Deel III 'The railway to Burma'. Tijdens de 2e wereldoorlog stond het neutrale Thailand de Japanners toe een goederen-spoorlijn aan te leggen van Thailand tot aan de Drie Pagoden Pas op de Burmaanse grens. Deze spoorlijn werd aangelegd door duizenden krijgsgevangenen en dwangarbeiders waarvan velen onder erbarmelijke omstandigheden om het leven kwamen. Het is dan ook niet voor niets dat de "treinmuziek" tweemaal onderbroken wordt door het koraal "Aus tiefer Noth". De spoorlijn wordt nog steeds gedeeltelijk gebruikt, zij het nu voor personen-vervoer.

 

2004
'Time-machine' * Mansarda Sintra

(10 voices variable)
7 minutes

Er bestaan vele verhalen over machines waarmee je in de tijd kunt reizen. Een standaardwerk is 'Timemachine' van HG Wells. Maar ook in de bekende stripverhalen van
'Suske en Wiske' hebben we de tijdmachine van professor Barabas waarmee onze vrienden de meest uiteenlopende avonturen beleven. Het is natuurlijk ook een fascinerend idee dat je vanuit het nú naar het verleden of de toekomst kunt reizen. Wat een avonturen, wat een beelden maar... niet geheel zonder gevaar. Nee, dan kun je beter een reis maken door de geschiedenis van de muziek. En dat wordt geboden in de vijfdelige suite 'Timemachine'. De reis is 'chronologisch', d.w.z., we beginnen in het vroege verleden en reizen geleidelijk naar het heden. 
 
1 'Middeleeuwen en Rénaissance' (1200 tot 1600):
 
De eerste meerstemmige muziek is gekoppeld aan de 'Notre Dame' te Parijs. Deze kerk werd rond 1200 gebouwd en werd een centrum van cultuur en wetenschap.
Vele componisten, waaronder Perotinus en Leoninus, componeerden muziek voor de Notre Dame. Uiteraard was het kerkmuziek en had meestal als uitgangspunt een Gregoriaanse melodie ('Gregoriaans', de eerste vroege kerkmuziek). Kenmerkend voor de klank zijn de parallelle kwinten en octaven.  
 
Uiteraard geleidelijk gaat de periode van de middeleeuwen over in de Rénaissance. Dit speelt zich af op alle terreinen van cultuur en wetenschap. Er is meer aandacht voor de mens en zijn gevoelsleven wat ondermeer tot uiting komt in 'Chansons' (het Franse lied) en 'madrigalen' (de Italiaanse pendant). De muziek is vaak vrolijk en vitaal, de harmonie is vertrouwder. 
 
2 'Barok' (1600-1750):
 
De tijd van Bach en Händel. De stijl is vaak pompeus en ritmisch. Een langzame inleiding werd gevolgd door een snellere beweging met polyfone elementen ('polyfoon', verschillende melodische lijnen tegelijkertijd). 
 
3 'Weense klassiek' (1750-1800):
 
De tijd van Haydn, Mozart en Beethoven. De muziek werd in zekere zin eenvoudiger, toegankelijk voor een breder publiek. De meest populaire dans uit die tijd was het 'Menuet' dat een vast onderdeel werd in de vierdelige symfoniën van Haydn en Mozart.
 
4 'Romantiek' (1800-1900):
 
 Evenals in de 'Rénaissance' ontstond er op allerlei terrein meer aandacht voor de mens, zijn psyche, zijn gevoelsleven. Dit is de tijd van het grote gebaar, de individuele uiting. Mensen als Franz Liszt(piano) en Nicolo Paganini(viool) waren in feite de eerste pop-idolen die een zaal in extase konden brengen.
 
5 'Modernen' (1900-heden):
 
 De 20e eeuw is in allerlei opzicht de meest turbulente tijd van de wereld-geschiedenis. Dit blijkt uit de muziek die zich niet meer onder één noemer laat plaatsen. Voor- en tegenstanders bestrijden elkaar tot de dag van vandaag. Daarnaast is vanuit de Jazz en de volksmuziek de pop-muziek ontstaan die door velen als de ware eigentijdse muziek gezien wordt.
Hoe het ook zij, de tijd zal het leren. Het ontbreekt ons aan de mogelijkheid om vooruit te reizen zodat we met eigen ogen en vooral oren kunnen waarnemen hoe het de muziek zal vergaan. 
Wij maken nu zelf deel uit van het heden waarvoor men veel later wel weer een naam zal bedenken. Het enige wat we kunnen doen is 'er iets van te maken'.  

2006
'Notre Dame' ***
Mansarda Sintra
 
15 minutes 

Rond het jaar 1200 werd in Parijs de Notre Dame gebouwd. Rondom deze belangrijke kerk ontwikkelde zich een bloeiend muziekleven. Vele componisten waren in dienst van de Notre Dame en zij zouden anoniem gebleven zijn als niet een Engelse student in die tijd schreef over 'Leoninus' en 'Perotinus'. Van de vele werken die overgeleverd zijn uit deze tijd heeft men een aantal kunnen toewijzen aan deze twee componisten. Ik vind het fascinerende muziek waarvan de klank bepaald wordt door veel kwint- en octaafparallellen. Dit geeft de muziek een soort strengheid die je ook aantreft bij 20e eeuwse componisten. Nu was ik altijd al verzot op kwintparallellen dus lag het voor de hand dat ik een keer bij Leoninus en Perotinus uit zou komen. Ik heb van beide componisten een werk genomen met dezelfde titel, 'Haec Dies' (dit is de dag). Een dergelijk werk uit die tijd wordt 'organum' genoemd (vrij vertaald: compositie). Rond deze organa heb ik een fantasie geschreven waarin de werken van Leoninus en Perotinus aan het begin en het eind opduiken, a.h.w. ingebed in de muziek waarvoor zij de inspiratiebron waren. Al componerende diende zich een andere melodie aan, 'l'Homme armé' dat van latere tijd is (15e-, 16e eeuw). 'l'Homme armé' (anoniem) was toendertijd een populaire melodie die vele componisten inspireerde tot variatie-werken*. Hoewel dit soldatenlied niets met Leoninus en Perotinus te maken heeft heb ik de bezoeker niet de deur gewezen maar een plaats gegeven binnen een kort 'Andante' en zie, het combineert wonderwel met het uitgangspunt. 

En zo is er een soort middeleeuwse fantasie ontstaan, gewijd aan twee bijzondere componisten van de 'École de Notre Dame' **.

* l'Homme armé is door mij ook gebruikt in 'Fantasia super l'Homme armé' voor harmonieorkest, de orgelsonate en 'Grounds' voor saxofoon-ensemble. 

** Notre Dame-school.

2007
'Another Way' *** Dutch Music Partners
6 minutes 

2007
'Yad Vashem' *** Canzona Music
16 minutes

We schrijven het jaar 2008. De 20e eeuw ligt al weer geruime tijd achter ons maar dat neemt niet weg dat deze periode ons nog dagelijks bezig houdt.
 
Momenteel loopt er op TV een serie genaamd 'In Europa'. In deze serie wordt vooral aandacht geschonken aan alle politieke verwikkelingen in de 20e eeuw en de daaruit voortgekomen conflicten. Het is afschuwelijk om te zien hoe onze beschaving afglijdt en hoe miljoenen mensen de dood in gedreven worden. Terecht wordt ook de vraag gesteld: hoe konden zovelen achter de verkeerde leiders aanlopen die uiteindelijk de architecten waren van de vele ontsporingen.
 
Maar één feit steekt daar nog met kop en schouders boven uit: de weloverwogen moord op het Joodse volk, de 'Holocaust', de 'Shoa'. Hoe kon een regiem besluiten om een heel volk om te brengen om vervolgens tot daden over te gaan?

Steeds als ik erover lees wordt de wereld zwart om mij heen. 
 
En dan was het nog voor mijn tijd! 
 
Vaak lees je het relaas van een overlevende die als een wonder het verblijf in een van de concentratie-kampen overleefde. Zo'n man of vrouw heeft het onmogelijke moeten verwerken en blijkt dan toch nog in staat te zijn om erover te praten.
 
Terecht wordt gesteld: dit mag nooit vergeten worden! 
 
Als componist kan ik daaraan een bijdrage leveren door er een compositie aan te wijden. Dat is 'Yad Vashem' geworden. Yad Vashem ('hand/gedenkteken en naam') staat in Jeruzalem, Israël, en is het officiële monument van Israël voor het herdenken van de Joodse slachtoffers van de Holocaust.
   
Het is geen programmatisch werk waarin het verhaal verteld wordt. Het gaat veeleer om de sfeer en bepaalde symbolen die het onzegbare verklanken. 
Hierbij heb ik gebruik gemaakt van een drietal Joodse melodieën:
 
Allereerst het bekende 'Kol Nidrei' of 'Kol Nidree'. Een melancholieke melodie die vaak als treurmuziek gebruikt wordt. Dat is het echter niet. 'Kol Nidrei' is het joodse gebed dat negen dagen na het Joods nieuwjaar driemaal wordt opgezegd. 
Toch lijkt mij de melodie hier op zijn plaats omdat het een icoon is van Joodse cultuur.
 
Het tweede lied 'S'Brent' (auteur Mordechai Gebirtig) is daarentegen volledig op zijn plaats. Het lied is ontstaan in Polen na de progrom van 1938 en werd veel gezongen in de Joodse ghetto's. 
 
Het derde lied 'Zog nit kénmol', volkslied, werd de hymne van de partisanen in 1943 en verspreidde zich naar de concentratie-kampen en Joodse gemeenschappen.
Het symboliseert de hoop, de wil om te overleven die tot de dag van vandaag het Joodse volk inspireert.